دات نت نیوک
11 فروردین 1396
En | 

فلسفه وجودی، اهداف و جایگاه

بر اساس آخرين نمودار تشكيلاتی وزارت راه و شهرسازی كه در تاريخ ۱۳۹۵/۰۵/۱۰ مصوب گرديد، مركز توسعه و سياست‌های راهبردی كه به طور مستقيم زير نظر مقام عالی وزارت فعاليت می‌نمايد، به نمودار سازمانی وزارت متبوع اضافه شد.

مرکز توسعه و سياست‌های راهبردی متولی پيشبرد برنامه راهبردی توسعه ملی در حوزه فعاليت راه و شهرسازی است. مأموريت اين مركز تبديل اهداف توسعه ملی مربوط به وزارتخانه به برنامه راهبردی و پيشبرد آن در مجموعه وزارت راه و شهرسازی است. مديريت اين مرکز زير نظر مقام عالی وزارت راه و شهرسازی انجام وظيفه می‌كند.

توسعه صفتی است مربوط به جهان آدمی و جهان آدمی نتیجه فعل آدمی است. پس توسعه در حقیقت صفتی است که در نتیجه فعل آدمی بر جهان آدمی عارض می‌شود. همین جهان نیز به نوبه‌ی خود در عامل آن تأثیر می‌گذارد و انسانی نوین می‌سازد. بنابراین دستیابی به توسعه از مسیر انسان می‌گذرد و انسان راه توسعه است و توسعه انسان‌ساز.

توسعه از آن جهت که صفت عارض بر جهان آدمی است به چهار وجه تقسیم می‌شود. وجه نخست مربوط به اختیار آدمی و تنظیم روابط آدمی با یکدیگر است که موضوع حقوق انسان قرار می‌گیرد و فردیت آدمی را می‌سازد و توسعه مدنی را موجب می‌شود. وجه دوم مربوط به مشارکت انسان در جهت خیر عمومی است و توسعه سیاسی را موجب می‌شود. وجه سوم مربوط به قدرت تصرف آدمی در جهان و گشایش امکانات او است که توسعه فنی-اقتصادی را موجب می‌شود. وجه چهارم نیز مربوط به تحقق کمال انسان و حرکت اختیاری او به سمت ساختن شخصیت خود است که موضوع اخلاق و امور فرهنگی قرار می‌گیرد و توسعه فرهنگی را موجب می‌شود. انسان در مسیر توسعه با پرورش اختیار خود از مسیر مشارکت با جمع برای خیر عمومی و توسع امکانات خود در نهایت شخصیت خود را می‌آفریند؛ شخصیتی که به نوبه‌ی خود سبب بازیابی دوباره اختیار آدمی می‌گردد. توسعه تنها در سایه توجه شایسته و میزان این چهار وجه با یکدیگر به دست می‌آید و تمرکز یک‌سویه بر یکی از این وجوه موجب توسعه نامتوازن و ایجاد تضادهایی بدتر از توسعه‌نیافتگی خواهد شد.

وجه نخست توسعه تحقق توسعه مدنی است. موضوع توسعه مدنی به رسمیت شناختن اختیار آدمی است. تنها در پرتو اختیار است که آدمی می‌تواند به کنشگری فعال و مسئول تبدیل شود؛ امری که لازمه توسعه است. به رسمیت شناختن اختیار آدمی موجب تحقق حقوق انسانی او می‌گردد و سلطنت مشروع آدمی را در حوزه حقوق او تثبیت می‌گرداند. صیانت از حقوق جان، کرامت، مال، آگاهی و آزادی آدمیان؛ قانون‌مداری، تقویت جامعه مدنی از جمله اصناف و بنگاه‌های کسب‌وکار در حوزه‌های مختلف، صیانت از بازار رقابتی منصفانه و شفافیت اطلاعاتی از جمله ارکان اصلی توسعه مدنی‌اند.

هر جا که اجتماعی از انسان رخ دهد، سیاست نیز برای تحقق خیر مشترک و عمومی رخ می‌دهد. حکومت، نهاد و سازمان از مصادیق اجتماع انسانی است که نیازمند سیاست و تدبیر خیر عمومی است. توسعه سیاسی افزایش ظرفیت و کارایی یک نظام سیاسی یا سازمانی در جهت خیر عمومی است. حکومت عقلانی و تدبیر امور، حل و فصل تضاد منافع و حقوق فردی با منافع جمعی، سازگار شوندگی ساختاری با تغییرات محیط و جهان، تحولات ساختاری و مدیریت تغییر، ظرفیت‌سازی مشارکت افراد در تصمیم‌گیری و ایجاد ائتلاف جمعی برای حل و فصل امور از اهم وظایف توسعه سیاسی است. بدون حکومت یا ساختار کارا توسعه ناممکن است.

توسعه فنی-اقتصادی خلق بیشترین ارزش‌ها از کمترین منابع است برای سعادت دنیوی انسان. توسعه فناوری، افزایش ثروت و رفاه مردم جامعه و اشتغال اهداف اصلی این وجه از توسعه‌اند. شاخص‌های امید به زندگی، تولید ناخلص ملی، درآمد سرانه و درآمد پایدار نشان‌دهنده این وجه از توسعه‌اند. محاسبه هزینه و فایده فعالیت‌ها و پروژه‌های دولت و در نظر داشتن توجیه اقتصادی پروژه‌ها، تأمین زیرساخت‌ها بنا به اولویت سهم در توسعه کشور و تقویت بنگاه‌های کسب‌وکار از اهم وظایف دولت متعهد به توسعه است.

توسعه فرهنگی مربوط به عوامل انسانی توسعه از دیدگاه فرهنگی است. دسترسی به آموزش، رویکرد تعاملی و گفت‌وگوی فرهنگی، خلاقیت و افزایش روحیه اخلاقی از شاخص‌های این نوع توسعه است. گسترش امکانات آموزشی و مدارای فرهنگی و تقویت روحیه تلاش و خلاقیت از وظایف دولت متعهد به توسعه است.

عوامل و اسباب اصلی توسعه در تمامیت خود: عقلانیت، مدیریت ، منابع مشروع و مکفی اعم از سرمایه مشهود و نامشهود (نیروی انسانی، اطلاعات، دانش و فناوری) است. هدف مرکز توسعه و مدیریت راهبردی ارتقا و تعالی هر چهار عامل اصلی توسعه ملی با همکاری متصدیان اجرایی سازمان است. عقلانیت توسعه، مدیریت راهبرد توسعه، رشد و مشروعیت منابع توسعه و فناوری چهار هدف اصلی مأموریت مرکز را تشکیل می‌دهد. راهبرد توسعه در میزان مربع عقلانیت، مدیریت و منابع و فناوری کارا خواهد بود.

ارزش‌ها

حقوق انسان، خلاقیت، توانایی، مشروعیت و کفایت منابع

مسئولیت‌ها

  • شناخت مسائل راهبردی توسعه ملی در چارچوب وظایف وزارت راه و شهرسازی، تحلیل مفهومی و ارائه راه‌حل آنها با چشم انداز تعالی کرامت انسانی و تحقق حقوق انسانی در جامعه
  • بررسی و تحلیل راهبردی، پيشنهاد، تدوين، پیگیری تصویب و اجرای راهبرد توسعه ملی در حوزه فعاليت وزارت راه و شهرسازي و تحقق چشم‌انداز مصوب در وزارت راه و شهرسازی
  • ایجاد، پايش، بهبود و گسترش چرخه فرایند مدیریت راهبرد (از برنامه‌ریزی تا کنترل و پایش راهبرد) در مجموعه ستاد و سازمان‌های زیرمجموعه و تقویت همسویی راهبردی در این مجموعه در راستای توسعه ملی و سازمانی
  • پیشبرد راهبرد توسعه ملي در حوزه مأموریت وزارت راه و شهرسازی با تعالي سازماني در ابعاد زیرساخت‌های سازمان (منابع انسانی، سیستم‌های اطلاعاتی و فرهنگ سازمانی)، فرایندهای سازمانی، ذینفعان (شهروندان، سازمان‌های مربوطه دولتی، خصوصی و عمومی) و منابع مالی (راهبردهای رشد منابع و ارتقای بهره‌وری و ارتقای فناوری سازمان) در راستای توسعه كشور
  • تقويت نظام‌ اطلاعاتی و مالی و انسانی و فناوری حوزه راهبردی و همچنین ارتباط بین بانک‌های اطلاعاتی ملی و بانک‌های اطلاعاتی ستاد وزارت و سازمان‌های زيرمجموعه وزارت راه و شهرسازی
دو مسئولیت اول در راستای عقلانیت توسعه و دو مسئولیت بعدی در راستای مدیریت راهبرد و آخرین مسئولیت در راستای ارتقای منابع توسعه است.

شرح وظایف اختصاصی و عمومی

  • تحلیل محیط درون‌سازمانی و برون‌سازمانی، قوانین و محدودیت‌ها، اسناد بالادستی و برنامه‌های توسعه ملی موجود در حوزه فعالیت وزارت راه و شهرسازی و شناسایی مسائل راهبردی در این حوزه و تدوین و به‌روزرسانی و پیگیری تصویب مأموریت و ارزش‌ها و چشم‌انداز در حوزه‌های فعالیت وزارت راه و شهرسازی
  • کمی‌سازی چشم‌انداز توسعه در سطح وزارت راه و شهرسازی و حوزه‌های مختلف فعالیت آن شامل شهرسازی، مسکن و ساختمان، حمل و نقل و تدوین اهداف کلان توسعه ملی در چارچوب وظایف وزارت
  • تحلیل راهبردی و شناسایی شکاف بین وضعیت موجود و مطلوب چشم‌انداز توسعه جهت تدوین و به ‌روزرسانی سیاست‌ها، راهبردها، نقشه راهبرد و شاخص‌ها و تدوین اهداف کمّی جهت ارتقای شاخص‌ها و تجزيه و تحليل و پیگیری تصویب برنامه‌های راهبردی وزارت در سطح مدیریت کلان و حوزه‌های مختلف فعالیت
  • شناخت مسائل راهبردی توسعه ملی در حوزه وظایف و مسولیت‌های وزارت متبوع و مفهوم‌پردازی در مورد راه‌حل آنها
  • تدوین و پيگيری تصويب راهبرد و سبک مدیریت راهبرد وزارت راه و شهرسازی در خصوصِ حوزه فعالیت سازمان‌های زيرمجموعه و اعلام آنها به مدیریت اين سازمان‌ها
  • طراحی، پیاده‌سازی و استقرار مدیریت راهبرد توسعه و مراحل مختلف فرایند آن در مجموعه وزارت راه و شهرسازی
  • دریافت، بررسی و تجزيه و تحليل برنامه‌های راهبردی، عملياتی و بودجه سالانه از سازمان‌های زیرمجموعه و ارائه تغييرات پيشنهادي در راستای راهبرد مصوب توسعه؛ همچنين انعكاس اين موارد به نهادهای مرتبط در وزارت جهت بررسی و ارتقای هماهنگی با راهبرد توسعه و اهداف وزارتخانه و نیز همسویی با سایر سازمان‌ها و سپس انتقال مجموعه نظراتِ تأييد شده وزارت به سازمان‌های زيرمجموعه
  • دریافت، بررسی و تجزيه و تحليل گزارش‌های عملکرد دوره‌ای از بخش‌های مختلف ستاد وزارت و مدیریت سازمان‌های زيرمجموعه در خصوص عملكرد اين بخش‌ها و مقايسه عملکرد و روندهای موجود با برنامه‌ها و بودجه مصوب و تدوین گزارش تلفیقی پایش راهبرد توسعه
  • انعكاس گزارش عملکرد و تلفیقی پایش راهبرد توسعه به نهادهای ذیربط در وزارت جهت بررسی، تقویت هماهنگی‌های لازم، تأييد و سپس انتقال مجموعه نظرات به‌همراه اقدامات پيشگيرانه يا اصلاحی موردنظر وزارت به معاونت‌های ذیربط و سازمان‌های زيرمجموعه
  • بررسی و تجزيه و تحليل وضعيت و روند فعاليت‌‌ها، توانمندی و کاستی‌های سازمان‌های زيرمجموعه و پيش‌بينی روندهای آتی، فرصت‌ها، تهدیدهای محیطی و ارائه گزارش‌های تحليلی به مراجع ذیصلاح همراه با پيشنهادهای موجود جهت انجام تغییرات لازم در اسناد راهبردی (شامل مأموریت، ارزش‌ها، چشم‌‌انداز و راهبرد توسعه) و اهداف یا برنامه و بودجه عملیاتی در سطوح مختلف وزارتخانه در راستای توسعه راهبرد
  • گردآوری نظرات مدیریت و خبرگان و پیگیری تأیید و تصویب نهایی تغییرات و به‌روزرسانی چشم‌‌انداز، اهداف راهبردی یا برنامه‌ها و بودجه عملیاتی ستاد وزارت و سازمان‌های زيرمجموعه جهت تقویت همسویی و هماهنگی اهداف و برنامه‌های جدید راهبردی توسعه بین بخش‌های مختلف همراه با اقدامات پيشگيرانه يا اصلاحي تعریف‌شده
  • تدوین و به‌روزرسانی مراحل مختلف فرایند مدیریت راهبرد توسعه در سطح ستاد و سازمان‌های تابعه و تخصیص فعالیت‌های مربوطه به بخش‌های مختلف با همکاری بخش‌های مربوطه جهت تکمیل، بهبود و گسترش چرخه مدیریت راهبرد توسعه در سطوح مختلف مدیریتی وزارت
  • همكاری با واحدهای مربوطه در وزارت جهت طراحی سیستم یکپارچه مدیریت اطلاعات راهبردی درسطح ملی و در حوزه وزارت راه و شهرسازی و برقراری ارتباط مابين سازمان‌های زيرمجموعه جهت همكاری در مرحله پياده‌سازی و مشاركت در بهبود، ارتقا و گسترش آن
  • همکاری با واحدهای مربوطه در وزارت جهت رشد منابع مالی مشروع و پایدار جهت تأمین راهبردشناسایی، پیشنهاد و پیگیری تصویب منابع مالی لازم برای اعمال توسعه
  • همکاری با واحدهای مربوطه در وزارت جهت ارتقا منابع انسانی لازم با ایجاد فرصتهای برابر برای پیشبرد راهبرد توسعه ملی و حوزه وظایف راه و شهرسازی
  • طراحی و استقرار مدیریت دانش در وزارت راه و شهرسازی و اتصال آن به بانک‌های اطلاعات فرادستی دانش
  • آگاهی از فناوری‌های نوین مربوط به وظایف وزارت راه و شهرسازی و پیگیری استقرار فناوری‌های نوین در فرآیندها و پروژه‌های سازمانی و محیط کاری مربوطه
  • تدوین و ارائه نمودار سازمانی و پرسنلی و همچنین شرح وظایف و شرح احراز شغل مرکز
  • طراحی فرایند کاری مرکز
  • تدوین برنامه جذب، نگهداری، ارزیابی، آموزش و توسعه توانمندی‌های کارکنان مرکز با همکاری معاونت توسعه مدیریت و منابع انسانی
  • اعلام نیاز به نیروی انسانی، از طریق برگزاری مسابقه استخدامی و ایجاد فرصتهای برابر، ارزیابی و تأیید متقاضیان و پیگیری جذب آنها در چارچوب قوانین وزارت راه و شهرسازی
  • تدوین و ارائه راهبردها، سیاست‌ها و همچنین برنامه‌های سالانه مرکز (شامل اهداف و بودجه، نیروی انسانی، زمانبندی و ...) برای انجام مسؤلیت‌های مرکز