دات نت نیوک
03 فروردین 1396
En | 

بعضی مواد قانونی که وزارت راه را موظف به حفظ و حراست از حریم

راهها نموده است عبارتند از:

 

1- ماده 6 قانون ایمنی راهها و راه آهن مصوب 1349/4/7 :

- اقدام به هرگونه عملیاتی که موجب خرابی جاده گردد، همچنین ایجاد هر گونه

مستحدثات یا درختکاری یا زراعت یا اقدام به حفاری در حریم قانونی راهها که میزان هر

یک به طرق و وسایل متناسب مشخص و از طرف وزارت راه آگهی می شود بدون اجازه

وزارت راه ممنوع است.

- تبصره 1: وزارت راه مکلف است با حضور نماینده دادسرا و در نقاطی که دادسرا نباشد

با حضور نماینده دادگاه بخش، این قبیل مستحدثات یا درختکاری و یا زراعت و حفریات را

ضمن تنظیم صورتمجلس راساً قلع و آثار تجاوز را محو نماید.

 

2- ماده 2 قانون ایمنی راهها و راه آهن مصوب 1379/2/24 :

- ریختن زباله، نخاله، مصالح ساختمانی، روغن ترمز و نظایر آن و یا نصب و استقرار تابلو یا

هر شیء دیگر در راهها و حریم قانونی آنها در داخل و یا خارج از محدوده قانونی شهرها

و همچنین هرگونه عملیات که موجب اخلال در امر تردد وسائط نقلیه می شود و نیز ایجاد

راه دسترسی ممنوع است.

 

3- ماده 5 قانون ایمنی راهها و راه آهن مصوب 1379/2/24 :

- ایجاد هرگونه ساختمان و دیوار کشی و تاسیسات به شعاع 100 متر از انتهای حریم

راهها بدون کسب مجوز از وزارت راه ممنوع است.

برای حفظ جانتان, اینجا حریم راه است

برای حفظ جانتان, اینجا حریم راه است
پیش از ٢٠٦ هزار کیلومتر انواع راه در کشور پهناور جمهوری اسلامی ایران شامل آزادراه ،بزرگراه ، راه اصلی و فرعی و روستایی امروز بعنوان یک سرمایه مهم و مطرح ملی قلمداد شده و نگهداری آن از اهمیت ویژه ای برخوردار است ، براساس تحقیقات و آمارهای موجود، ایرانیان ٩٠ % جابجایی کالا و مسافر را از طریق جاده ها به انجام می رسانند و حفظ جسم راه و حریم از اهم وظایف وزارت راه و شهرسازی تلقی می گردد . شهروندان به کرات با تابلوهای "راهداری در خدمت مردم" در مسیر سفرهای جاده ای مواجه اند ، اما اکثریت قریب به اتفاق ایشان از حریم و لزوم صیانت از آن چیزی نمی دانند و البته حق شهروندان است که با آگاهی به این منظر بنگرند و بالتبع آگاهی در این خصوص به حفظ حقوق شهروندی کمک شایانی خواهد کرد .

*صیانت از حریم راهها به منظور توسعه آتی راه :

استان تهران به دلیل شرایط جغرافیایی و طبیعی خود ، نزدیکی شهرها ، روستاها و  ارزش افزوده بالای زمین همواره استانی مهم تلقی شده است و طی سالهای اخیر نیز با افزایش ناگهانی و صعودی جمعیت اکثر راههای این استان از دوخطه به چهارخطه تبدیل شده اند ، حریم راه برای این استان نقش "حافظ  شرایین" را عهده دار است و هرگونه عدول از حفظ حریم راهها سبب ساز تصلب شرایین این استان در آینده ای نزدیک خواهد شد ،طی سالهای اخیر رسیدگی به تقاضاهای بی شمار برای تفکیک اراضی مجاور حریم راههای این استان به پروسه ای طولانی در اداره کل راه و شهرسازی استان تهران تبدیل شده است و یکی از دلایل این موضوع عدم آگاهی شهروندان از مبحث حریم راه و ضرورت حفظ این سرمایه ملی است .

از طرفی با افزایش جمعیت و رشد فزاینده ترافیک و تولید خودرو محورهای تهران بیش از پیش نیاز به ارتقاء ، توسعه و تعریض دارند ، اگر چه طی ٨ سال اخیر عزم بزرگی برای این مهم صورت پذیرفته اما هنوز تکافوی نیاز استان را نمی کند .

 

*نگهداری از حریم راهها وظیفه ذاتی راهداران :

حفظ و نگهداری راههای موجود یکی از وظایف ذاتی و اصلی ادارات کل راه و شهرسازی استانها و بالتبع آن ادارات راه و شهرسازی تمام شهرهای کشور تلقی می گردد ، ادارات کل علی رغم محدودیتهای اعتباری و مالی با تکیه بر حمیت راهداران در این مسیر گامهای ارزنده ای برداشته اند .

قلع و قمع تابلوهای غیر مجاز ، منظر آرایی ، شستشوی علائم و تابلوهای ایمنی ، زیباسازی مبلمان جاده ای ، شانه سازی ، لکه گیری رویه راهها ، تخلیه قنوها ، نگهداری از ابنیه و تونلها ، حذف  اختلاف سطح در جاده ها ، ریزش برداری از حریم راهها و ... از جمله عملیات مستمر و در حال اجرای همیشگی راهداران است . راهداران حریم راه را خط قرمز همیشگی خود می دانند و هرگونه تجاوز به حریم را به دقت دنبال کرده و در راستای حذف آن از طریق قوانین مصوب کشوری و هماهنگی با نیروی انتظامی اقدامات لازم را بعمل می آورند .

*آشنایی با سه ماده قانونی که وزارت راه و شهرسازی را موظف به حفظ و حراست از حریم نموده است :

  1. ماده ٦ قانون ایمنی راهها و راه آهن مصوب ٧/٤/١٣٩٤

  • اقدام به هرگونه عملیاتی که موجب خرابی جاده گردد ، همچنین ایجاد هرگونه مستحدثات یا درختکاری یا زراعت یا اقدام به حفاری در حریم قانونی راهها بدون اجازه وزارت راه  ممنوع است .

  • تبصره ١ : وزارت راه مکلف است با حضور نماینده دادسرا و در نقاطی که دادسرا  نباشد با حضور نماینده دادگاه بخش مربوطه ، این قبیل مستحدثات یا درختکاری ، زراعت و حفریات را ضمن تنظیم صورتمجلس رأساً قلع و آثار تجاوز را محو نماید .

  1. ماده ٢ قانون ایمنی راهها و راه آهن مصوب ٢٤/٢/١٣٧٩

  • ریختن زباله ، نخاله ، مصالح ساختمانی ، روغن ترمز و نظایر آن و یا نصب و استقرار تابلو یا هر شی ء دیگر در راهها و حریم قانونی آنها در داخل یا خارج از محدوده قانونی شهرها و همچنین هرگونه عملیات که موجب اخلال در امر تردد وسایط نقلیه می شود و نیز ایجاد راه دسترسی توسط اشخاص حقیقی ممنوع است .

 

 

  1. ماده ٥ قانون ایمنی راهها و راه آهن مصوب ٢٤/٢/١٣٧٩ ایجاد هرگونه ساختمان و دیوار کشی و تاسیسات به شعاع ١٠٠ متر از انتهای حریم راهها ممنوع است .

همچنین در ماده ٤ قانون ایمنی راهها و راه آهن مصوبه سال ١٣٧٩ هیئت وزیران ، ماموران وزارت راه و ترابری موظفند از اجرای هرگونه عملیات در حریم راهها بدون طی مراحل قانونی و هماهنگی های لازم جلوگیری کنند. لازم به ذکر است در ماده ٦ آئین نامه اجرایی تبصره ٣ ماده ١٧ اصلاحی قانون ایمنی راهها و راه آهن مصوب ١٣٧٩ چنین آمده است : دستگاههای اجرایی مکلف اند به محض دریافت ابلاغ کتبی وزارت راه و ترابری در خصوص توقف عملیات به دلیل مسایل اضطراری یا مشاهده تخلف از مفاد توافق و نظایر آن نسبت به توفق عملیات حداکثر ظرف ٢٤ ساعت از تاریخ ابلاغ اقدام نمایند و در صورت استنکاف دستگاههای اجرایی وزارت راه و ترابری طبق تبصره ١ ماده ٦ قانون ایمنی راهها و راه آهن مصوب ١٣٧٩ اقدام خواهد نمود .

*آرامش بصری سفرهای جاده ای منوط به حفظ حریم :

"به جاده زدن"  یا همان سفر جاده ای که ٩٠% سفرهای ایرانیان از این دست است، اولین امکانی است که به ذهن شهروندان در تعطیلات رسمی کشور و یا اعیاد ملی و مذهبی خطور می کند و بالتبع حفظ حریم راهها در آرامش بصری شهروندان نقش بارزی خواهد داشت .

*صیانت از حریم برای نسلهای آتی :

ایجاد زیرساختها و توسعه راهها ، تلفیق شقوق مختلف حمل و نقل از قبیل هوایی ، ریلی و جاده ای منوط به حفظ حریم راهها است ، طی چند سال اخیر ریل گذاری در حاشیه و حریم راههای استان تهران به وضوح قابل رویت و پیگیری است ، چنانچه حفظ حریم با مشکل مواجه شود مطمئناً در  سرعت بارگذاریهای ریلی تاثیر کاهنده ای خواهد داشت .

*حریم راه و امکان ایمن سازی :

از دیگر موارد اهمیت حفظ حریم راهها اعمال برنامه های ایمنی جاده ای در حریم متناسب با نیاز روز است .

*ساخت و سازهای غیر مجاز در حریم راهها عامل تصادف :

ساخت و سازهای غیر مجاز در حریم راهها از مهمترین عوامل تاثیر گذار در بروز تصادفات جاده ای محسوب میشود ، هرگونه ساخت و ساز غیر مجاز در حریم راهها به معنای استقبال از حوادث ناگوار ترافیکی و امکان بروز تصادفهای با ضریب شکنندگی و صدمه بالا محسوب می شود .جاذبه های پلیس در اغلب محورهای استان تهران مثل اوشان ، فشم ، لواسان ، کن ، سولقان ، دماوند و ... سودجویان را به ساخت و سازهای غیرمجاز ترغیب میکند و راهداران می بایست در این زمینه با هوشیاری کامل می کنند .

*حفظ حریم مصداق حفاظت از بیت المال :

حفظ حریم راه بعنوان اموال عمومی مصداق  حفاظت از بیت المال تلقی می شود و آن را همانند معیار و ملاک توسعه صنعتی خوانده اند ، توسعه راهها نماد "توسعه ملی" در تمام کشورها قلمداد می شود و از مهمترین زیرساختهای توسعه راه مباحث مربوط به حریم و آزادبودن آن با هدف توسعه است .

*آگاهی شهروندان و لزوم برخورد با دستفروشان در حریم راهها :

اگر شهروندان نسبت به خطرات توقف خودرو در حریم راه آگاهی داشته باشند و از این کار اکیداً پرهیز کنند راهداران نیز در جمع آوری دستفروشان با قدرت و توان بیشتری وارد عمل خواهند شد ، شهروندان ایرانی باید بدانند که هرساله قسمت زیادی از اعتبارات ادارات کل راه و شهرسازی صرف حفاظت از حریم راهها میشود آگاهی از این موضوع و عدم توقف در حاشیه راه و همچنین گزارش ساخت و سازهای غیر مجاز به مراجع ذیصلاح و یا گشتهای راهداری نمود بارز شهروندان آگاه و مسئول و آگاهی از حقوق شهروندی است  .

*مطالعه موردی : قلع و قمع تابلوهای غیر مجاز در حریم راههای استحفاظی رباط کریم

در ابتدای سال ٩٣ در ورودی شهر رباط کریم از مسیر آزادراهی تهران ساوه و در محورهای آلارد ، وهن آباد و جاده قدیم ساوه شهردار رباط کریم اقدام به نصب تابلوهای خیر مقدم نمود که معاونت راهداری اداره کل راه و شهرسازی استان تهران و راه و شهرسازی رباط کریم طی چندین مورد اخطار و نامه نگاری تخلف شهرداری رباط کریم را یادآوری نمودند اما با وجود مذاکرات و مکاتبات مکرر صورت گرفته هیچ تعاملی در جهت رفع آثار تجاوز از حریم قانونی راه مشاهده نگردید و  مکلف گردید.

چندین بار نامه نگاری و ٤ مرتبه اخطار به شهرداری رباط کریم هیچ نتیجه ای نداشت و هیچ تعاملی از سوی این نهاد مشاهده نگردید ، نهایتاً در اوایل آبان ماه جاری ضمن انجام هماهنگی های لازم با مقامات محترم قضایی و انتظامی و در حضور مامورین کلانتری منجیل آباد و کلانتریهای ١١ مرکزی و وهن آباد ، ناظر حریم ، مشاور حقوقی و گشتهای راهداری نسبت به اعمال قانون و رفع آثار تجاوز ( قلع و قمع ٣ عدد تابلو ) اقدام گردید . سوال اینجاست آیا  نهادهای شهرستانی در آگاهی از  مواد صریح قانونی نمی بایست با دقت و آگاهی بیشتر عمل کنند ؟ آیا زمان آن نرسیده که شهروندان با آگاهی از حقوق خود با حساسیت بیشتری با راهداران و مسئولان همراه شوند ؟

 

روابط عمومی اداره کل راه و شهرسازی استان تهران ۴ آبان ۱۳۹۴ ۱۲:۳۸